Scholen verboden terrein voor Logopedisten?

In een open brief van Prof. Dr. Wim van den Broeck en Mevr. Eva Staels aan het beleid voor de onderwijsinstellingen, worden nog maar eens de (zelfstandige) logopedisten als grote schuldigen aangewezen voor de overconsumptie en de overdiagnostisering die op grote schaal zou ontstaan zijn.

Algemeen belang

Beide onderzoekers, verbonden aan de VUB, beweren te handelen in het algemene belang van de leerlingen en halen zelfs artikel 7 punt 2 van het VN verdrag aan om aan te geven dat onze kinderen in gevaar zijn. Attesten zoals voor dyslexie zouden leerlingen bevoordelen en dus andere minder getalenteerde leerlingen zonder attest benadelen. Tijd dus om de 'ontspoorde' praktijk van overdiagnostisering en bijhorende therapeutisering van het onderwijs aan te kaarten.

Iedereen gelijk voor de wet

In een clean wetenschappelijke uiteenzetting wordt in het document beschreven dat het stellen van een diagnose en het behandelen ervan beter niet kan gebeuren en dat logopedisten en andere hulpverlening met andere woorden maar beter kan verbannen worden uit onze scholen. Het document blinkt vooral uit in het ontbreken van enige nuance (alle stoornissen op een hoopje) en het absoluut ontbreken van enig wetenschappelijk onderbouwd cijfermateriaal. Men beschouwt het hebben van een diagnose niet langer als een kans op en een weg naar verbetering van het leerproces voor de betrokkene. Weg dus met uitzonderingsmaatregelen, iedereen gelijk voor de wet!

De oplossing

De voorgestelde oplossing stelt letterlijk dat 'externe diagnostici en therapeuten geen experts zijn in het leren lezen, schrijven en rekenen'. Het zijn volgens de onderzoekers net de leerkrachten zelf die de experts zijn. De scholen moeten dus zelf en autonoom een gelijk zorgbeleid uitbouwen in (volwaardige) samenwerking met het CLB.

U vindt het volledige document via volgende link.




Reacties:

 Webmaster - 22/02/2012 11:19

Er werden enkele reacties verwijderd wegens niet relevant voor dit onderwerp.

 Ann - 22/02/2012 00:33

@Wim
Het maakt naar mijn mening niet zoveel uit hoe die ondersteuning gegeven wordt en wie ze geeft, als ze maar aangeboden wordt op de juiste manier aan de kinderen die ze nodig hebben. Welke criteria moeten gehanteerd worden zal altijd een punt van discussie blijven omdat de criteria voor interpretatie vatbaar zijn. Als leerkracht zal dezelfde afweging gemaakt moeten worden. Het punt is wel dat ik nu in de praktijk merk dat zowel binnen de scholen als vanuit het CLB er veel vragen en weinig antwoorden zijn. Ik heb ook helemaal niet het gevoel dat er daar vanuit het beleid enige oplossing aangereikt wordt. Er zal dus heel veel moeten veranderen om dit idee ook in de praktijk te laten werken. In de ideale wereld zou ik graag doen wat ik nu doe als volwaardig lid van de school en niet meer als 'vreemde' zelfstandige die tegen wil en dank altijd de slechte naam krijgt. Dat ben ik echt wel beu en daarin verschilt uw brief niet van andere propaganda die de laatste maanden en jaren met de regelmaat van de klok opduiken in de media.

 Wim Van den Broeck - 17/02/2012 20:04

Via onderstaande link kunnen jullie de reactie van enkele Gentse collega's op onze open brief lezen. Ze denken dat wij de resultaten van het belangwekkende onderzoek van Slavin niet correct hebben weergegeven. In onze repliek daarop (ook via die link te lezen) leggen we uit dat we nog veel te mild geformuleerd hadden. We roepen op om het artikel zelf te lezen (zie ook link).

http://sticordibank.wikispaces.com/Belangrijke+documenten

 Wim Van den Broeck - 15/02/2012 10:01

Helemaal mee eens Kathy, dat het onderwijs ook kritisch naar zichzelf moet kijken. Dat is precies wat ik met onze open brief en ook met eerdere initiatieven (visietekst over onderwijs) beoog. De vraag is natuurlijk wel, wie zijn dat "het onderwijs"? Het is daarbij heel belangrijk een onderscheid te maken tussen de beleidslieden (die ik regelmatig confronteer met sommige ongerijmdheden) en de leerkrachten. "De leerkracht" bestaat natuurlijk niet, net zoals "de logopedist" ook niet bestaat. Maar het is wel van groot belang dat hun woordvoerders (het beleid) goed weten wat er leeft op de werkvloer, en daar wilt het wel eens mank lopen. Het is m.i. precies door dit gebrek aan een duidelijke door ieder gedragen visie dat er niet veel beweegt.

 kathy - 13/02/2012 22:36

Het wordt dringend tijd dat men vanuit het onderwijs ook eens kritisch naar zichzelf kijkt. Ik hoor het de academici graag verkondigen.. Helaas is er een grote discrepantie tussen wat het onderwijs beweert te doen voor hun leerlingen op vlak van remediëring en wat er daadwerkelijk gebeurt. Men heeft een polemiek gecreëerd tussen het onderwijs enerzijds en de logopedische hulpverlening anderzijds. Als ik de negatieve berichtgeving bekijk van het afgelopen jaar dan kan ik enkel concluderen dat men ons beroep aan het kapot maken is.
Samenwerking ipv tegenwerking aub!!

 Webmaster - 09/02/2012 21:41

Een reactie van Prof. Dr. Wim Van den Broeck op de reactie van de VVL op hun website werd verplaatst naar Deze pagina

 Wim Van den Broeck - 09/02/2012 09:29

Alvorens de discussie verder te zetten, en om te vermijden dat het hier een beetje gaat lijken op een boksmatch met een anoniem publiek (of zijn wij de twee enigen die dit lezen, dan kunnen we net zo goed elkaar mailen:-), wil ik hier eerst toch iets zeggen over de aard van de discussie.
Voortdurend is hier beweerd dat we met onze open brief mensen beschuldigd hebben en beledigd. Ik heb al aangegeven dat dit manifest onjuist is. Lees de brief erop na: nergens wordt een persoon of een groep van personen met de vinger gewezen. Wel hebben we op een toestand gewezen die o.i. inderdaad problematisch is. Daar kan men van mening over verschillen en dat is maar goed ook. Maar zeggen dat men zich beledigd voelt omdat iemand een andere mening heeft, staat gelijk met de discussie niet willen voeren. Dan plooit men zich terug op emotionele argumenten, allerlei interpretaties waarin de opstellers van de brief zich zelf niet herkennen, verdraaiingen, verdachtmakingen en ja zelfs echte beledigingen ("dure slides", "profs die graag statistiekjes maken", "uw nieuwe orde", "academisch sprookje", "droom rustig verder"). Ik kan veel hebben en ik heb tot nu toe nooit gereageerd op dit soort onzin, maar als dat je argumenten zijn, dan is er geen discussie. Ik stel dan ook voor om de discussie verder te zetten over enkele concrete punten en uitsluitend ter zake te blijven.
Maar eerst plaats ik in een volgend bericht onze reactie op een bericht van de VVL die zich blijkbaar ook gekwetst voelt (je bent dus niet alleen, waaraan je evident geen argument kan ontlenen). Tot twee maal toe hebben we deze reactie op de VVL naar hen toegestuurd (met een vriendelijke, uitgestoken hand), maar we hebben geen enkele reactie mogen ontvangen. Buiten het feit dat dit onbeleefd is, vinden we dit niet reageren onverstandig. Daardoor dreigt de VVL zich te isoleren in het debat en wil men er kennelijk een stellingenoorlog van maken. Men doet daardoor m.i. ook onrecht aan de diversiteit van meningen en praktijken binnen de grote groep van logopedisten.

 Peter - 07/02/2012 17:14

Beste Wim,

Heel vreemd dat iemand die een dialoog wil uitlokken er voor kiest om niet te reageren en in plaats daarvan nog maar eens z’n heil zoekt in een academische en theoretische uiteenzetting van een model dat vooral op papier en op uw dure slides bestaat. U bewijst met deze niet-reactie duidelijk met wie u de dialoog wil aangaan en met wie niet. U vermeldt eerst logopedisten, revalidatiecentra en specialisten als oorzaak van overconsumptie en ‘de huidige ontspoorde praktijk’’ en laat dan netjes in het midden wie een rol mag spelen in uw nieuwe orde.

Uw veralgemening zonder enige nuance is schrijnend en ronduit beledigend voor alle betrokkenen. Uw ‘universele voorzieningen’, uw ‘voorzieningen die voor alle kinderen goed zijn , en die uitzonderingsmaatregelen overbodig maken’ komen uit een academisch sprookje en zijn in de praktijk niet te realiseren. Droom rustig verder, maar laat ondertussen mensen die echt het verschil maken met rust.

U blijft vast houden aan een wel heel eenzijdige theoretische visie op onderwijs die in schril contrast staat met de dagelijkse realiteit in de Vlaamse scholen. U grijpt dyslexie en dyscalculie aan om het hele systeem in vraag te stellen en maakt gebruik van alle (reeds lang weerlegde) vooroordelen die u kan vinden om uw gelijk te bewijzen. Het hele verhaal is veel genuanceerder dan dat zodat uw ‘feiten’ zijn in realiteit uw interpretatie volgens uw ‘waarheid’

Wat heeft het geven van therapie aan een kind met aantoonbare lees- of rekenachterstand te maken met wat u met een wel heel pijnlijke term het ‘defectmodel van handicap’ noemt? Wie komt er hier met labeltjes? Zodra die achterstand weggewerkt is, pikt zo’n kind terug in en zien we doorgaans dat kind nooit meer terug. Iedereen gelukkig, het niveau voor de andere kinderen in die klas blijft op peil en er valt niemand uit de boot. Voor alle kinderen goed, nietwaar? Maakt het wat uit waar en wanneer dat kind ‘behandeld’ wordt? Mag dat onder zeer strikte voorwaarden op een moment dat het in het belang van het kind het best uitkomt? Voor de ouders, leerkrachten en het kind wel, volgens u een levensgroot probleem, in naam van de VN resolutie... U ondermijnt hiermee actief een broodnodig en goed werkend systeem en blijkt niet te beseffen welke gevolgen dit kan hebben, in de eerste plaats voor de kinderen zelf. Gelooft u echt dat een systeem met dezelfde flexibiliteit en resultaat kan geïntegreerd worden in elke school volgens de specifieke behoefte van het moment?

 Wim Van den Broeck - 06/02/2012 20:47

Dit is geen reactie op het bericht van Peter. Ik wil hier wel enkele feiten weergeven die ook logopedisten kunnen interesseren.
1) Het VN-verdrag schrijft expliciet en ondubbelzinnig voor dat er slechts één inclusief onderwijssysteem kan zijn. Dus het laten voortbestaan van het buitengewoon onderwijs is daar strijdig mee.
2) De Vlaamse overheid is kennelijk niet van plan het BO te ontmantelen (ook niet op termijn).
3) De Vlaamse overheid zet wel in op het wettelijk verankeren van sticordi-maatregelen. Op deze manier hoopt ze dat scholen alsmaar minder beroep kunnen doen op het argument van het overschrijden van de draagkracht om leerlingen naar het BO te sturen. Ze ziet dit als een tussenstap naar meer inclusie.
De kern van ons argument in onze open brief is dat deze redenering niet klopt (net zoals de voorstanders van volledige inclusie ook beargumenteren). De voorstellen van de overheid leiden juist tot minder inclusie, 1) omdat er een behoorlijk aantal kinderen uit de boot vallen die geen recht zullen hebben op die maatregelen, en 2) omdat er voldoende argumenten in het wetenschappelijk onderzoek te vinden zijn om te stellen dat dergelijke maatregelen de handicap van kinderen met een leerprobleem waarschijnlijk doet toenemen. We zijn geen voorstanders van radicale inclusie (wel inzoverre het kind cognitief kan participeren in de school), maar onze interpretatie is meer in lijn met het VN-verdrag dat vooral heil ziet in zgn. universele voorzieningen. Dat zijn voorzieningen die voor alle kinderen goed zijn , en die uitzonderingsmaatregelen overbodig maken. Het invoeren van een RTI-model (succesvol in voege in de VS) waarvoor we pleiten, is precies een dergelijk universeel design. Welke beroepsgroepen bij een dergelijk systeem (dat volledig in de school wordt toegepast) een rol kunnen spelen, hebben we in het midden gelaten, maar we kunnen ons goed voorstellen dat ook logopedisten daarbij zouden betrokken worden (dan in dienstverband). Het VN-verdrag wil in essentie af van het defectmodel van handicap. Sticordi passen in feite in het defectmodel. Dit argument is ook ter sprake gekomen in de parlemantaire commissie door één van de meerderheidspartijen. In het algemeen hebben verschillende onderwijsspecialisten van diverse politieke partijen (van zowel meerderheid als oppositie) te kennen gegeven dat ze achter de strekking van onze open brief kunnen staan. Het was onze bedoeling het debat op scherp te stellen. We denken dat dit goed gelukt is, maar hopen vooral dat het debat verder in alle openheid met alle betrokken partijen kan gevoerd worden.

 Peter - 05/02/2012 21:34

Aha, hier gaan we weer. Eerst mag de school zich niet inlaten met ‘commerciële activiteiten’ en een paar regels verder zijn we gesubsidieerd door het RIZIV. Dit is zo’n zuiver bewijs van hoe de logopedist van rol verandert naargelang het uitkomt. Dat er steeds een door het RIZIV uitgewerkte procedure van voorschriften en aantoonbare achterstand moet gevolgd worden wordt dan gemakkelijkheid halve even weggelaten. Die ‘commerciële activiteit’ is in de realiteit bijkomende zorg om het kind vooruit te helpen. Meestal is dit op vraag van de ouders, het clb of de school zelf. Het alternatief van behandeling op school op momenten dat het kan, is het kind na schooltijd behandelen wat zowel voor het kind als de ouders een stuk zwaarder is. Je zou veronderstellen dat u en uw collega dit zouden weten als ervaringsdeskundige werkzaam in een praktijk, of past dit even niet in het verhaal dat u wil brengen?
Om terug te komen op de oplossing. Het zou een hele stap vooruit zijn, voor alle partijen, dat er een integratie zou gebeuren van deze zorg waarbij de school centraal staat en bijkomende ondersteuning waar de logopedist deel van zou kunnen uitmaken, in welk statuut dan ook, een volwaardige plaats zou krijgen. Net op een moment dat ook het beleid dit begint in te zien en stappen in de juiste richting plant, komt u met een theorie ‘in naam van de wetenschap’ die hier haaks op staat. Behandelmethoden voor dyslexie en dyscalculie zijn ‘gewoon wat leesoefeningen of rekenoefeningen’? Met deze manier van banalisering heeft een debat geen zin.
Voor u begint te schrijven aan een volgende open brief kan u misschien een voorbeeld nemen aan de opbouwende manier van overleg die de gezinsbond vorige week organiseerde. Alle betrokkenen, ouders, kinderen, onderwijs en hulpverlening aan het woord laten en het beleid er bij betrekken zodat we eindelijk een stap vooruit kunnen zetten. Er is nog hoop.

 Wim Van den Broeck - 04/02/2012 14:22

Nu zet je de zaken toch wel op zijn kop. Het huidige systeem tot op de grond afbreken? Net omgekeerd: ik wil ons onderwijssysteem dat altijd garant heeft gestaan voor hoge kwalileit (ten minste ten dele) vrijwaren. Dat die kwaliteit er niet altijd meer is, ben ik met je eens. De toename van logopedisten is volgens jou de oplossing, volgens mij ook niet het probleem, maar een symptoom van een scheef gelopen toestand. Het woord expert trek je uit de context. Ik bedoel duidelijk niets anders dan dat leren lezen en rekenen de taak is van leerkrachten, niet in de eerste plaats van therapeuten. Er bestaan nu eenmaal geen speciale behandelmethoden voor dyslexie en dyscalculie: het komt altijd neer op het aanbieden van leesoefeningen of rekenoefeningen: daar hoeft niemand dik over te doen. Pas als alles in de school gedaan is om de evt. problemen aan te pakken, dan pas is het zinvol om een extern therapeut in te schakelen. "De rest buiten de school"? Je schijnt niet te weten dat een school zich niet mag inlaten met commerciële activiteiten binnen haar muren, ook al gebeurt dit soms. Dit alles heeft niets met een theorie te maken, wel met een (breed gedragen) visie op de rol van onderwijs. We kunnen wel aantonen dat wat ik voorstel beter is (zie o.m. de referentie van de studie in onze open brief). Daar zijn al veel intenationale studies over en telkens zijn ze eensluidend: een goed uitgebouwd zorgsysteem op school werkt beter dan individuele buitenschoolse therapie (wat in feite nogal aannemelijk is ook). Ten slotte: hoe u als zelfverklaard zelfstandige zoveel schrik kan hebben om je job te verliezen door maatregelen die de overheid zou nemen, is nogal vreemd. Nee, niet vreemd natuurlijk: uiteindelijk word je ook door de overheid gesubsidieerd via het RIZIV (waar ik principieel niets op tegen heb).

 Peter - 03/02/2012 12:26

Als ik lees wat er staat, dan lees ik dat uw oplossing voor een ‘mogelijk gevaar van overproblematisering’ erin bestaat om het huidige systeem tot op de grond af te breken en dat iedereen die nu ondersteuning verleent aan kwetsbare leerlingen in de school de school uit moet. Het bestaande lerarenkorps moet samen het CLB expert worden, de rest moet buiten. U moet toch beseffen dat zo’n stelling niet vrijblijvend is voor de betrokkenen? Waarop is deze theorie gebaseerd? Kan u aantonen dat uw aanpak zoveel beter is? Welke rol spelen de logopedisten hier nog in? Logopedisten reageren ‘gevoelig’ volgens u? Laten we morgen uw job eens schrappen omdat een collega van u een goed idee heeft hoe het beter kan.. Gaat u spontaan akkoord?

 Wim Van den Broeck - 02/02/2012 23:51

Maar lees toch gewoon wat er staat. We hekelen het overheidsbeleid dat maar niet kan beslissen wat het wilt, niet de logopedisten. Ieder die begaan is met deze problematiek zou zich aangesproken mogen voelen, en dat zijn uiteraard ook scholen, leerkrachten en CLB's. Als we zeggen dat leerkrachten de experts ZOUDEN MOETEN ZIJN om kinderen te leren lezen, dan kan je daar toch evengoed een ferme kritiek in zien. Waarom dan zo gevoelig reageren als logopedisten? Begrijp je dan echt niet dat deze kritiek evengoed geldt voor alle psychologen (mijn beroepsgroep) die zich op de een of andere manier bezig houden met het begeleiden van kinderen. Ik hamer het hen tijdens de lessen herhaaldelijk in dat ze zich moeten hoeden voor overproblematisering, omdat het gevaar inderdaad is dat de remedie erger kan zijn dan de kwaal, en we op grote schaal bezig zijn een kwetsbare jeugd te creëren. En dit slaat heus niet alleen op leerproblemen. En ja wij weten maar al te goed wat logopedisten doen. Eva Staels, mede-opsteller van de open brief werkt zelf deeltijds in een logopedistenpraktijk en ik heb destijds ook een praktijk gehad voor kinderen met leerproblemen.

 Peter - 02/02/2012 23:28

Als je een open brief begint met 'het probleem van de exponentiële stijging van buitenschoolse hulpverlening (revalidatiecentra, logopedisten en andere specialisten) ......' en je stelt dat ‘de overheid zich bewust is van de huidige ontspoorde praktijk’, wat wil je dan? Je komt nu vertellen dat je de logopedisten niet viseert, wie dan wel?
Scholen, CLB's, wetenschappers en vakbonden zullen hier vanuit hun veilige positie zeker positief tegenover staan. Voor hen is het gewoon een nieuw idee dat ze graag zullen bekijken want het ondersteunt de vraag voor meer middelen, veilig binnen de uren van hun goed betaalde functie. Zelfstandige logopedisten ervaren dit als een zoveelste onrechtvaardige aanval op hun activiteiten, inkomen en toekomst. Het wordt zo als maar moeilijker om te overleven in dit beroep. Dit soort argumenten zullen de scholen nog meer aanzetten om logopedisten tijdens de schooluren te weren of te laten betalen, terwijl wij dan op vraag van die zelfde CLB's, leerkrachten en ouders de kinderen na de uren met veel inzet en kennis ter zake moeten proberen bij te werken zodat ze mee kunnen op school. Heel wat scholen zijn ‘in de echte wereld’ niet bij machte om binnen hun omkadering de juiste ondersteuning te bieden aan leerlingen die dreigen uit de boot te vallen. Logopedisten zijn hier de oplossing, niet het probleem!
Is er effectief een probleem van overdiagnostisering of is er vooral een probleem met het budget van het RIZIV? Is die zogenaamde ‘overconsumptie’ misschien geen gebrek aan aanbod aan de andere kant? Al eens afgevraagd wie er vragende partij is voor die attesten waar je het over hebt in de brief? Juist, de scholen, de CLB's en profs die graag statistiekjes maken om deze in mooie presentaties te verwerken! Hebben jullie eigenlijk wel een beeld van wat logopedisten in de praktijk doen? Logopedisten werken niet met labeltjes maar met echte kinderen met echte problemen die vragen naar echte begeleiding.

 Wim Van den Broeck - 02/02/2012 20:22

Jullie leggen ons allerlei uitspraken in de mond die we helemaal niet gedaan hebben, en jullie schrijven ons ook intenties toe die we niet hebben. Nergens staat in de open brief, noch wordt het gesuggereerd, dat de logopedisten de grote schuldigen zijn voor overconsumptie en overdiagnostisering. Dat zijn jullie volgens ons helemaal niet; jullie doen gewoon jullie werk en daar hebben we dus geen enkel probleem mee. Maar ook logopedisten kunnen er moeilijk naast kijken dat er een probleem is van overdiagnostisering. Ons punt was dat de op stapel staande maatregelen van de overheid dit probleem niet zullen oplossen, integendeel ze zullen het probleem nog groter maken. Ook de VVL had een dergelijke negatieve reactie. Vanuit de onderwijswereld, de CLB's, en de vakbonden kregen we uitsluitend heel positieve reacties. Dit contrast toont aan dat er echt wel een probleem is. Het is onze bedoeling de discussie te voeren, niet om op elkaar te schieten met verdachtmakingen. Overigens zijn wij niemands woordvoerder, alleen die van onszelf. Ook voor de onderwijswereld, het beleid etc. sparen we onze kritiek niet indien we denken daar goede argumenten voor te hebben. Dus, tot discussie en overleg steeds bereid!

Reageer:

Naam (*)
Email (*) - niet zichtbaar op de website
opmerking (*)